2002 tarihli yeni Medeni Kanun m.40 uyarınca cinsiyet değişikliği ameliyatının nüfus siciline yansıtılabilmesi için artık iki aşamanın atlatılması gerekir. Bunlardan ilki ameliyat öncesinde, ikincisi ise ameliyat sonrasındadır.

1. Aşama: Ameliyat Öncesi Dava

- MK m.40 uyarınca artık cinsiyet değişikliği ameliyatının yapılması için, buna izin veren bir mahkeme kararı alınmış olması gerekir.
- Bu mahkeme kararı alınmadan hekimlerin yapacağı her türlü müdahele hukuka aykırı sayılacaktır.

Hakimin cinsiyet değişikliği ameliyatına izin vermesinin yasal koşulları:

Şeklî koşullar: Cinsiyet değiştirmek üzere mahkeme iznine başvuran kişinin 18 yaşını doldurmuş olması ve evli olmaması gerekir. Bu koşulların varlığını hakim araştırır.

Maddî koşullar: Başvuru sahibinin
- transseksüel yapıda olması
- ruh sağlığı açısından cinsiyet değişikliği ameliyatının zorunlu olması
- üreme yeteneğinden sürekli olarak yoksun bulunması gerekir.

Bu koşulların varlığının bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmi sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi gerekir.

2. Aşama: Ameliyat Sonrası Dava

- Cinsiyet değişikliğinin nüfus kütüğüne yansıtılması için ikinci bir mahkeme kararına ihtiyaç vardır.

"Amaç ve tıbbi yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatının" resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi halinde, mahkemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verilir.

Yard. Doç. Dr. Yeşim M. Atamer
İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Eşcinsellere Yönelik Ayrımcılık ve Şiddet Sempozyumu
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Mayıs 2003
V. Oturum / Travesti ve Transseksüellerin sorunları

* daha ayrıntılı bilgi için "Transseksüellerin Türk Hukukundaki Durumu" yazısını okuyunuz.