Gacıİstanbul

ek / unutturmayacaklarımız!

T.C. Anayasası

Madde 5.
Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.

Madde 10.
Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.

Madde 12.
Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.

Madde 17.
Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz. Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.

Madde 49.
Çalışma herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.

Madde 60.
Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.

Madde 70.
Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemez.

Birleşmiş Milletler
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

Madde 1. Tüm insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdan sahibidirler ve birbirlerine karşı kardeşlik duygusuyla hareket etmelidirler.
Madde 2. Herkes ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka herhangi bir görüş, ulusal ya da toplumsal köken, zenginlik, doğum ya da herhangi bir ayrım gözetilmeksizin bu Bildirge'de ilan edilen tüm haklardan ve özgürlüklerden yararlanabilir. Ayrıca ister bağımsız ülke uyruğu olsun, ister vesayet altında ya da özerklikten yoksun ya da egemenliği herhangi bir şekilde kısıtlanmış ülke yurttaşı olsun, bir kişi hakkında, uyruğu bulunduğu ülkenin siyasal, yönetimsel ya da uluslararası statüsünden kaynaklanan herhangi bir ayrım yapılamaz.
Madde 3. Herkesin yaşama, özgürlük ve kişisel güvenlik hakkı vardır.
Madde 4. Hiç kimse köle ya da tutsak edilemez. Kölelik ve köle ticareti her biçimiyle yasaktır.
Madde 5. Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlıkdışı, aşağılayıcı ceza ya da işlem uygulanamaz.
Madde 6. Herkes bulunduğu yerde, hukuksal kişiliğin tanınması hakkına sahiptir.
Madde 7. Yasa önünde herkes eşittir ve ayrım gözetmeden yasanın korunmasında herkesin eşitçe yararlanma hakkı vardır. Herkesin, bu Bildirge'ye aykırı her türlü ayrımcı işleme ve bu tür ayrımcılık için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit bir korunma hakkı vardır.
Madde 8. Herkesin anayasanın ya da yasanın kendisine tanıdığı temel haklara aykırı işlemlere karşı doğrudan doğruya yetkili ulusal yargı organlarına başvurma hakkı vardır.
Madde 9. Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz, alıkonamaz ya da sürgün edilemez.
Madde 10. Herkes hakları, yükümlülükleri ya da cezai nitelikleri her türlü suçlamalar konusunda davasının tam bir eşitlikle, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından hakkaniyetle ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir.
Madde 11. (1) Yasalara karşı eylemde bulunmakla suçlanan her kişi, savunması için gerekli tüm güvencelerin kendisine sağlandığı açık bir yargılama sonunda yasal olarak suçluluğu saptanana kadar suçsuz sayılır; (2) Hiç kimse işlendikleri sırada ulusal ya da uluslararası hukuka göre suç oluşturmayan eylemleri ya da ihmallerinden dolayı mahkum edilemez. Aynı şekilde işlendiği sırada uygulanan cezadan daha ağır bir cezaya çarptırılamaz.
Madde 12. Hiç kimse özel yaşamı, ailesi, konutu ya da yazışmaları konusunda keyfi müdahalelere, onur ve şöhretine karşı saldırıya uğrayamaz. Herkes bu müdahale ve saldırıya karşı yasaca korunma hakkına sahiptir.
Madde 13. (1) Bir devlet içinde özgürce dolaşmak ve yerleşeceği yeri seçmek herkesin hakkıdır; (2) Herkesin, kendi ülkesi de dahil, herhangi bir ülkeyi terketmek ve ülkesine dönmek hakkı vardır;
Madde 14. (1) Herkesin bir zulüm ve baskı karşısında başka ülkelere sığınma hakkından yararlanma hakkı vardır;(2) Adi bir suçla ya da Birleşmiş Milletler ilke ve amaçlarına aykırı davranışlarla gerçekten ilgili koğuşturmalarda bu haktan yararlanılamaz.
Madde 15. (1) Her bireyin yurttaşlığa hakkı vardır; (2) Hiç kimse, Keyfi olarak yurttaşlığından ya da yurttaşlığını değiştirme hakkından yoksun edilemez.
Madde 16. (1) Evlenme çağına gelen her erkek ve kadın ırk, yurttaşlık ya da din bakımından hiçbir kısıtlama olmaksızın evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir. Kadın ve erkek evlenmekte, evlilik sırasında ve evliliğin sona erdirilmesinde eşit haklardan yararlanırlar; (2) Evlenme sözleşmesi ancak evlenecek kişilerin onayı ile yapılır; (3) Aile toplumun doğal ve temel öğesidir; toplum ve devlet tarafından korunur.
Madde 17. (1) Herkes, tek basma ya da toplu olarak mülkiyet hakkına sahiptir; (2) Hiç kimse, keyfi olarak, mal varlığından yoksun edilemez.
Madde 18. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir, bu hak herkes için yalnız ya da topluca, gerek kamu önünde gerekse özel olarak öğretimle, uygulamalarla, tapınma ya da dinsel yükümlülükleri yerine getirerek dinini, ya da inancını ortaya koymak özgürlüğünü de içerir.
Madde 19. Herkes görüşlerinde ve görüşlerini açıklamada özgürdür. Bu özgürlük, görüşlerinden dolayı tedirgin edilmeme, ülke sınırları gözetilmeksizin bilgi ve düşünceleri herhangi bir anlatım yolu ile arama, elde etme ve yayma hakkını da içerir.
Madde 20. (1) Herkesin toplanma ve barışçı birlik kurma hakkı varıdır; (2) Hiç kimse bir birliğe girmeye zorlanamaz.
Madde 21. (1) Herkesin doğrudan doğruya ya da özgürce seçilen temsilciler aracılığıyla ülkesinin kamu işlerinin yönetime katılmaya hakkı vardır; (2) Herkes ülkesindeki kamu hizmetlerinde eşit koşullar içinde görev alma hakkına sahiptir; (3) Kamu iktidarının otoritesi, halkın iradesine dayanır. Bu irade, dürüst seçimlerle belirmeli ve bu seçimler eşitliğe dayanan genel seçimle ve gizli oyla ya da oylama özgürlüğü sağlayacak herhangi bir başka yöntemle dönemsel olarak yapılmalıdır.
Madde 22. Her insan, toplumun bir üyesi olarak, sosyal güvenlik haklarına sahiptir. Bu hak her insanın, ulusal çaba ve uluslararası işbirliği sayesinde ve her ülkenin örgütlenmesi ve kaynakları göz önünde tutularak, kişiliğin gelişmesi ve insanlık onurunun korunması için vazgeçilmez sayılan iktisadi, sosyal ve kültürel haklarını elde etmesine olanak vermelidir.
Madde 23. (1) Herkesin, çalışmaya, işini özgürce seçmeye adil ve elverişli çalışma koşullarına, işsizliğe karşı korunmaya hakları vardır; (2) Herkesin hiçbir ayrım gözetilmeden, eşit işe eşit ücret hakkı vardır; (3) Her çalışanın kendisinin ve ailesinin, insanlık onuruna uygun bir yaşam sağlayacak ve gerekirse her türlü sosyal güvenlik olanaklarıyla tamamlanan adil ve yeterli bir ücrete hakkı varıdır; (4) Her insanın, çıkarlarını korumak için başkalarıyla birlikte sendika kurmaya ve kurulmuş olan sendikalara girmeye hakkı vardır.
Madde 24. Herkesin dinlenme ve dinlence, özellikle de çalışma süresini uygun ölçüde sınırlamaya ve dönemsel ücretli tatile hakkı vardır.
Madde 25. (1) Her insanın gerek kendisinin gerekse ailesinin sağlık ve huzurunu güvenceye alacak bir yaşam düzeyini, özellikle yiyecek, giyecek, konut, tıbbi bakım ve benzeri sosyal hizmetlere; işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ya da kendi iradesi dışında geçim olanaklarından yoksun kaldığı öteki durumlarda güvenliğe hakkı vardır; (2) Analık ve çocukluğun özel bir bakım ve yardım görme hakkı vardır. Tüm çocuklar ister evlilik içinde ister evlilik dışında doğmuş olsun aynı sosyal güvenlikten yararlanırlar.
Madde 26. (1) Her insanın öğrenim hakkı vardır. Eğitim, en azından ilk ve temel eğitim düzeyinde parasız olmalıdır. Teknik ve mesleki eğitim genelleştirilmelidir; yüksek öğrenim, yeteneklerine göre, tam eşitlikle herkese açık olmalıdır; (2) Eğitim insanın kişiliğinin tam olarak gelişmesini sağlamalı ve insan hakları ile temel özgürlüklere saygıyı pekiştirmelidir. Eğitim, anlayış, hoşgörü ve tüm ulusal, dinsel ve ırksal gruplar arasında dostluğun ve ayrıca barışın korunması için Birleşmiş Milletler'in sürdürdüğü etkinliklerin geliştirilmesine yönelik olmalıdır; (3) Ana babalar çocuklarına verilecek eğitimin seçiminde öncelikle hak sahibidirler.
Madde 27. (1) Her insan, toplumun kültürel yaşamına özgürce katkıda bulunmak, güzel sanatlardan yararlanmak, bilimsel gelişmelere katılmak ve bunların sonuçlarından yararlanmak hakkına sahiptir; (2) Herkesin kendisine ait bilim, edebiyat ve sanat yapıtlarından doğan maddi ve manevi çıkarlarının korunmasına hakkı vardır.
Madde 28. Herkesin bu Bilgirge'de açıklanan hak ve özgürlüklerin, sosyal ve uluslararası düzeyde tam bir işlerlik kazanabileceği bir düzene hakkı vardır.
Madde 29. (1) Her insanın kişiliğinin özgürce ve tam olarak gelişmesine olanak verecek bir topluluğa karşı yükümlülükleri vardır; (2) Herkes, haklarının kullanımında ve özgürlüklerinden yararlanmada, demokratik topluluklarda ahlak, kamu düzeni ve genel refahın sağlanması için konan ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin tanınmasını ve bunlara saygı gösterilmesini sağlamaya yönelik olan yasal kısıtlamalara uymak zorundadır; (3) Bu hak ve özgürlükler hiçbir durumda Birleşmiş Milletler'in amaç ve ilkelerine aykırı olarak kullanılamaz.
Madde 30. Bu Bildirge'nin hiç bir hükmü bir devlete, gruba ya da bireye Bildirge'de yer alan hak ve özgürlüklerin yok edilmesine yönelik bir eyleme ya da etkiliğe girişme hakkını vermez.

Birleşmiş Milletler Kamuoyu Bilgilendirme Bölümü / Newyork / Haziran 1980
Türkçe metin: Uluslararası Af Örgütü İzmir Girişim Grubu / Aralık 1997

Seks İşçileri Evrensel Bildirgesi

yasalar;

bireysel karar sonucu olan tüm fuhuş türleri suç olmaktan çıkarılmalıdır / fuhuş suç olmaktan çıkarılıp meslek standartlarına göre düzenlenmelidir / var olan pek çok meslek kollarının, seks işçilerini sömürdüğü unutulmamalı ve bu önlenmelidir / dolandırıcılık, baskı, şiddet, sübyancılık, çocuk işçi çalıştırma, tecavüz ve ırkçılığa karşı fuhuşla ilgili olsun olmasın, her yerde ve milli sınırlar ötesinde ceza yasaları düzenlenmelidir / seks işçilerinin örgütlenmelerini, ülke içinde ve uluslararası seyahat özgürlüğünü engelleyen ve/veya engelleyecek şekilde yorumlanabilecek yasalar kaldırılmalıdır / seks işçilerinin özel hayatları olduğu ve ihlal edilemeyeceği ile ilgili düzenlemeler getirilmelidir.

insan hakları;

seks işçileri için konuşma, seyahat, göç, çalışma, evlenme ve annelik özgürlüğü ile işsizlik, sağlık ve ikamet sigortası dahil tüm insan hakları ve sivil özgürlükleri garanti altında olmalıdır / bir "suç durumu" temelinde, fuhuş olsun, eşcinsellik olsun insan hakları ihlal edilen herkese iltica hakkı verilmelidir.

çalışma koşulları;

fuhuş, sistematik olarak bölgeleyen bir yasaya dayandırılmamalıdır / seks işçilerine yaşayacakları ve çalışacakları yeri seçme özgürlüğü sağlanmalıdır / seks işçilerinin hizmetlerini, başkalarının değil kendilerinin sağladığı koşullarda sürdürmeleri sağlanmalıdır / seks işçilerinin haklarını korumayı garanti eden ve seks işçilerinin şikayetlerini yöneltebilecekleri bir komite oluşturulmalıdır / bu komite seks işçilerinden ve avukatlar ile destekleyici diğer meslek temsilcilerinden oluşmalıdır / seks işçilerinin örgütlenmesini ve yüksek derecede kişisel emniyet sağlamaları için birlikte çalışmaları karşısında ayrımcılık yapan hiç bir yasa bulunmamalıdır.

sağlık;

bütün kadınlar ve erkekler cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve AIDS için düzenli sağlık taramaları için bilinçlendirilmelidir / sağlık kontrolleri tarih boyunca seks işçilerini kontrol etmek ve damgalamak için kullanıldığından ve yetişkin seks işçileri, cinsel sağlık konusunda başkalarına göre daha bilinçli olduklarından, seks işçileri için zorunlu kontroller cinsel olarak aktif olan herkes için zorunlu olmadığı sürece kabul edilemez.

hizmetler;

çocuk fuhuşunu engellemek ve çocukların refahını ve fırsatlarını yükseltmek için evinden kaçmış çocuklar için çalışma, danışmanlık, yasal düzenlemeler yapılmalıdır / seks işçilerinin de tüm vatandaşların sahip olduğu sosyal hak ve hizmetlerden yararlanmaları sağlanmalıdır.

vergiler;

seks işçileri ve fuhuş sektörüne hiçbir özel vergi uygulanmamalıdır / seks işçileri diğer serbest meslek sahipleri ve işverenlerle aynı tabanda düzenli vergi ödemelidir ve aynı faydaları almalıdırlar.

kamuoyu;

her ırk, cins ve milletten seks işçileri ve/veya eski seks işçilerini damgalayıp, ayrım gözeten sosyal tavırları değiştirmek için eğitim programları desteklenmelidir / fuhuş sektörü içinde müşterinin çok önemli ama hep gözardı edilen rolünün toplum tarafından anlaşılmasına yardımcı olacak eğitim programları geliştirilmelidir, bununla beraber müşteriler de seks işçileri gibi suçlanmamalı ve damgalanmamalıdır.

seks işçileri ve eski seks işçilerinin hakları ve örgütlenmeleri için bu bildiri desteklenmelidir.